Posts Tagged ‘taal’

h1

Naamsbekendheid

03/03/2014

Mijn halve leven ben ik regelmatig gevraagd of ik de ‘dochter van’ was. Dat krijg je met een opvallende achternaam en ouders in het onderwijs. Ik vond dat nooit erg, mijn vader was een leuke gymdocent, mijn moeder een geliefde gymjuf en beide zijn het nog steeds hele leuke mensen. En iets daarvan straalde dan automatisch ook op mij af.
Toch was mijn vader blij verrast toen hij een keer werd gevraagd of hij de ‘vader van’ was. Een klein keerpunt in de geschiedenis waar hij op zijn beurt een beetje afgeleide werd van mij.

In 2009 was Hugo Brandt Corstius op de Cryptogrammenconferentie – een bijeenkomst van een zeer gemengd gezelschap maar allemaal met liefde voor taal.

hbc1

Zijn bijdrage ging over palindromen, woorden die door één letter te veranderen een andere betekenis kregen en series van woorden met één of meer van dezelfde klinkers.  Een kort verslag van zijn presentatie is onderdeel van deze ‘notulen’. Na afloop bewonderden we zijn handgeschreven lijsten en in elkaar geplakte dodo- en ander caëders.

gekkenwerk7

hbc2

En ik vroeg hem of in zijn familie ook zo’n keerpunt was geweest: dat hij nu gevraagd werd of hij de vader was van Jelle en Aaf? Hij keek mij wat verbaasd aan alsof hij nog nooit zo naar de naamsbekendheid van zijn familie had gekeken. Ik vertelde hoe ik dat vroeger ervaren had met mijn ouders en vroeg toen of hij trots was op zijn kinderen. Weer keek hij wat verbaasd maar zei zoiets als “ik hoor dat mensen het heel goed vinden wat ze doen’. En ik beaamde dat.
Het sluit mooi aan bij wat Aaf deze ochtend schreef: Als mensen hem vroegen: ‘Ben je trots op je kinderen?’ zei hij ook altijd: ‘Nee! Ik ben toch ook niet trots op mezelf?’

h1

In of op

03/11/2013

Op het grondgebied van Cabauw, even voorbij IJsselstein, staat een grote meetmast van het KNMI. Er omheen ligt nog wat grasland en hele terrein wordt ook door de Universiteit Utrecht gebruikt voor testopstellingen. Zo heeft de man des huizes nog wel eens een balonnetje met meetapparatuur opgelaten (en ook weer keurig binnengehaald). En hij heeft ook sterke verhalen over de mast waar je met een heel klein liftje heel langzaam in omhoog kan en waar je buiten op het platform kan staan en dan mee wiegt op de wind.

Meetmast_Cabauw

De man heeft ook meegewerkt aan een nieuw meetsysteem en dat leverde de volgende conversatie op in de auto:

“Het meetsysteem staat in Cabauw te proefdraaien.”

“Zeg je eigenlijk in Cabauw of op Cabauw? Het is niet echt in het dorp maar wel op het terrein?”

“Dat weet ik eigenlijk niet, ik zou zeggen ‘in Cabauw’?”

“Is het niet zoiets als ‘op Texel’?”

“Het systeem staat in de mast van Cabauw.”

“Dan is het dus eigenlijk ‘boven Cabauw’?”

“Uh, het staat daar in de kelder.”

“Ha, dus toch ‘in‘ Cabauw!”

h1

Ongeletterdheid

17/08/2013

iPadwriterHet woord van vandaag komt van Henk Kwant (@HenkJKwant): ongeletterdheid.

Een paar weken geleden belde ik aan bij zijn flat. Zijn begeleider had me gewaarschuwd dat het daar waarschijnlijk erg rommelig zou zijn. Daar was niets aan gelogen. Laten we zeggen dat het een puberkamer en studentenhuis in het kwadraat was. Maar hij had keurig een plekje vrij gemaakt aan de tafel en daar stond de iPad al klaar.
Die had hij gekregen van Abrona, onder andere om met zijn begeleider te kunnen beeldbellen. Maar hij was wel benieuwd of ik hem wat extra uitleg kon geven.

“Hij leest niet zo makkelijk vanwege zijn dyslexie” was de informatie die ik had meegekregen.

Naast me zat een aardige jongen van in de twintig die enthousiast vertelde over zijn werk, Feyenoord, het plan om naar de kermis in Tilburg te gaan en het idee om met een aantal vrienden mee te doen aan een ralley naar Barcelona. Met een auto van maximaal 500 Euro en allerlei opdrachten onderweg. Hij had al nagedacht over de verzekering, het repareren en zelfs over de terugreis en of je makkelijk zo’n auto zou kunnen verkopen in Spanje.

Op de iPad keek hij graag YouTube-filmpjes, vooral van muziek. Opzoeken was lastig met zijn dyslexie maar daar had hij zelf al wat op gevonden: in een app voor spraakherkenning sprak hij de zoekwoorden in en de geschreven tekst knipte en plakte hij in het zoekveld van YouTube.
De ingebouwde spraakherkenning van YouTube en Google die ik hem kon wijzen maakte het hem nog gemakkelijker.

Spellen speelde hij ook. Schaken bijvoorbeeld. “Maar ik ben niet zo goed hoor, ik kan maar zestien zetten. Vooruit denken.” Tegen de computer spelen vond hij saai worden en samen zochten we een versie waar je tegen anderen kan spelen.

Een ander spel dat hij had gevonden was een strategiespel met specifieke aanvals- en verdedigingskaarten. Dat had hij zelf ook al uitgevogeld en de gratis levels uitgespeeld.
Met Clash of Clans was hij blijven hangen, daar was het nodig om gegevens in te vullen en was de geschreven taal en hindernis. Ik las voor en hij vertelde wat ik moest intikken. Om de naam die hij wilde gebruiken moest ik glimlachen omdat daaruit duidelijk bleek dat hij wel zeker gevoel voor taal had.

Werken met de instellingen op de iPad, foto’s maken en ordenen: één keer voordoen en hij wist het. Dito voor het gebruiken van een iTunes-tegoedkaart.

Na dik een uur ging ik weer weg. Toch verbaasd hoe het kan dat een slimme jongen als hij de hindernis van onze geschreven taal niet heeft weten te nemen. En blij verrast hoe hij heel inventief om die handicap heen werkt.

En stiekem denk ik dat het toch mogelijk moet zijn om met zijn intelligentie stappen verder te komen met lezen en schrijven. En wat voor wereld er dan voor hem open zou kunnen gaan.
Maar wie ben ik om me daar mee te bemoeien?