h1

Jodenwinkel

24/07/2016

Ze maakt zich wat zorgen of ze nog wel genoeg kleding heeft want ze wil er wel netjes bij zitten in het verzorgingshuis. “Ik heb mij altijd netjes gekleed, dat waren we van thuis uit gewoon. Mijn moeder kocht altijd mooie jurken en pakjes voor mij, in een vaste winkel in Arnhem. Ook toen ik al in Den Dolder op de WA Hoeve werkte. Dan zagen mijn collega’s mijn jasje hangen aan de kapstok en dan zeiden ze: ‘Kijk, Fré is er weer’. En ik was altijd zuinig op mijn spullen.”

Dat laatste kan ik zeker beamen, bij het opruimen van haar flat had ze kasten vol kleding waaronder complete mantelpakjes uit de jaren zestig en zelfs een paar bontjassen. Een kwaliteit ‘vintage’ waar de kringloopwinkel ongetwijfeld blij mee is geweest.
Niet alleen haar moeder zorgde voor mooie kleren, haar man deed daar ook aan mee.
“Dan ging hij naar het dorp met geld om de rekeningen van het gas en de huur te betalen en dat kwam hij altijd met iets voor mij thuis. Dan weer een mooie blouse, dan weer een rok. Omdat ik het niet voor mijzelf kocht deed hij het. De dames daar kenden hem goed.”

Ik vraag naar welke winkel hij ging. Ergens op de Slotlaan, zei ze. Of ze nog de naam weet? “Dat weet ik niet meer, maar het was wel een jodenwinkel.” En ik verbaas me opnieuw. Ze kan dat wel vaker zeggen, dat de handel nu eenmaal voor joden is of zoals nu een jodenwinkel.

Terwijl ze in de oorlog actief betrokken was bij de onderduikers in huis, soms wel vier of zes tegelijk. In eerste instantie via de Enka die onderdak zocht voor joodse werknemers, later volgden er meer. Sommigen bleven lang, anderen bracht ze verder naar andere adressen. Zij die opgevoed was met respect voor de waarheid loog de blaren op haar tong om de Duitsers te overtuigen dat het om familie ging. Ze kijkt nog iedere dag liefdevol naar de ingelijste reproductie die ze van een joods meisje kreeg. “Haar ouders hadden een beddenzaak, aan de andere kant van Arnhem. En het was zo vreemd, haar zusje heeft de hele oorlog ondergedoken gezeten bij hun overburen. Zo dicht bij huis!”
Waarop we concluderen dat een goede overbuur beter is dan een verre vriend.

Daarna stel ik haar gerust: ze heeft genoeg kleding in de kast hangen om er voorlopig netjes bij te zitten.

 

#100dayproject – dag #71

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: