h1

Mijn opa Wong

15/05/2011

Mijn opa aan de Wong-kant werd geboren in 1897 geboren in Suriname, werd machinist op de grote vaart, ontmoette mijn oma in Amsterdam en samen gingen zij naar Djokja omdat daar eind jaren twintig werk voor hem was als machinist op een suikerfabriek.
Mijn vader werd er geboren in 1930, zijn zusje negen jaar later. Het werd oorlog en via het KNIL kwam hij terecht in een Japans krijgsgevangenkamp en werkte in een mijn in Japan. Na de oorlog werd hij herenigd met mijn oma en zijn kinderen. Hij was toen al eind veertig en zag met de onafhankelijkheidsoorlog in Indonesie alles wat hij had opgebouwd verdwijnen. Eenmaal terug in Nederland kreeg hij gezondheidsklachten en zat ook nog eens zonder werk. In Suriname kon hij aan de slag op een suikerplantage maar hij werd daar gezien als een deserteur, een halve Nederlander die even kwam vertellen hoe het moest. Na dit mislukte project en weer terug in Nederland kreeg hij te maken met de onafhankelijkheidsdrang van mijn oma. Zij had zich altijd, zij het gezien haar karakter ongetwijfeld met moeite, geschikt naar zijn wensen maar tijdens de oorlog had ze,  ondanks de gevangenschap door de Japanners, de zelfstandigheid geproefd.
Zij wilde een scheiding en kreeg die. Hij trok zich nog verder terug in teleurstelling: last van zijn hoofd, de wrok en schande van een vrouw die hem verlaten had, geen werk.

Ik kende hem niet anders dan wonend drie hoog achter in De Pijp: nu de place to be maar toen nog echt de onderkant van de woningmarkt. Drie steile trappen in een donker trappenhuis met een touw langs de leuning om van bovenaf de deur te kunnen openen, een klein halletje, een kleine wc annex douche, een keukentje en een woon/slaapkamer met opklapbed. Vanuit het raam had je uitzicht op de kleine stadstuinen en hoe langer je keek, hoe meer katten je zag.
Werk kreeg hij niet meer maar hij zorgde goed voor zichzelf. Hij was altijd keurig in het pak met glimmende gepoetste schoenen. Hij kookte iedere dag voor zichzelf in van die grijsgewolkte pannetjes.

Toen mijn broer en ik nog klein waren was hij de opa die met ons tekende en die verhalen vertelde over de paashaas die hij tegengekomen was. Wij werden ouder maar zijn verhalen bleven hetzelfde. Bezoekjes werden steeds meer een verplichting. Dat het wederzijds was bleek wel uit zijn verzuchting toen mijn vader hem een keer terugbracht: “Zo, dat hebben we ook weer gehad.”

Hij was ongelooflijk zuinig. Bevrijd door de Amerikanen in 1945 kreeg hij van hen ruimhartig scheermesjes. Hij gebruikte die, sleep ze opnieuw en heeft waarschijnlijk nooit meer nieuwe gekocht. Hoe ouder hij werd, hoe meer hij binnen bleef. Hij puzzelde, las boeken en keek vooral TV. Toen die bijna kapot ging twijfelde hij over de aanschaf van een nieuwe. “Ik weet niet hoe lang ik er nog plezier van kan hebben.”

Heel langzaam ging hij achteruit. Hij werd nog argwanender en vergeetachtiger. Er bleek beschimmeld eten in de koelkast te staan. De buren van drie hoog voor namen de krant voor hem mee van beneden en duwden die half onder de deur door. Was ie weggehaald dan leefde hij nog. Hij vond het niks: “Ze willen alleen weten of ik niet thuis ben zodat ze de boel hier leeg kunnen halen.” Een met pijn en moeite geregelde thuishulp schold hij uit voor alles wat mooi en lelijk was.
Uiteindelijk is hij gevallen, brak een heup en kwam via het ziekenhuis in een verpleeghuis. De laatste keer dat ik hem met mijn vader bezocht zat hij met andere oude mannetjes aan een tafel en schopten ze elkaar stiekem tegen de schenen.

Hij overleed uiteindelijk in 1982 – 85 jaar oud.
Hij was jarig op 30 april – Koninginnedag.


(foto’s zijn gefotografeerde dia’s van mijn vader)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: