h1

Ouder worden in een ander land

01/12/2010

Zondagmiddag was ik het Wijkcafé Zeist Noord voor een themabijeenkomst over allochtone ouders/ouderen, georganiseerd door de Turkse vereniging. Een gemêleerd publiek: jong en ouder, van alle soorten nationaliteit en huidskleur, mannen en vrouwen.
Collega’s uit de gemeenteraad: Peter Spoelstra van Groen Links, René Tessels van ProZeist en natuurlijk wethouder Bodes de Vries.

Het is altijd lastig om een thema als ouder worden in een ander land te verwoorden zonder jargon als niet-Westerse allochtoon, zorgbehoefte, eerste generatie, dialoog en projecten. Misschien kan het ook niet anders.

Lang geleden vroeg mijn oma al een boekje voor haar verjaardag: “Wat doen we met moeder met de feestdagen?” Ze was als de dood om lastig te zijn, om verplicht gevraagd te moeten worden om de kerstdagen of pasen bij één van haar dochters door te brengen.  Ik kan me niet herinneren dat het ooit een probleem is geworden, daar zorgden haar drie dochters wel voor.
Later, na het overlijden van mijn opa, kreeg ze het zwaar en kwam uiteindelijk via het ziekenhuis terecht in een heel kleinschalig verzorgingshuis. Ze vergat steeds meer maar leek gewend aan haar laatste thuis, met katten om te aaien en lieve verzorgenden.
Zou ze gelukkiger zijn geweest als ze bij mijn moeder of een van mijn tantes in huis was gaan wonen? Ik denk het niet: ze wilde haar kinderen absoluut niet tot last zijn zoals zij dat voelde.

In veel landen is het geen keuze: als kinderen neem je later je hulpbehoevende ouders in huis. Als je in het ziekenhuis ligt dan zorgt de familie voor je. Niet alleen op bezoek gaan en voor afleiding zorgen. Nee: ook je wassen, verschonen en eten geven. Heb je geen familie dan heb je geen zorg.

Wij, in Nederland geboren en getogen, rekenen op maatschappelijke solidariteit in de vorm van verzekeringen, regelingen, instituten en organen. Met zijn allen betalen we letterlijk de verzorgingsstaat. Dat kost belasting maar levert ons veel individuele vrijheid en persoonlijke ontwikkelingsmogelijkheden op. We hebben tehuizen, thuiszorg, tafeltje-dek-je. Maar kan je de deur niet meer uit dan worden je sociale contacten vaak heel beperkt.

Er is nu een groeiende groep in Nederland die is opgevoed en opgegroeid met de verwachting dat hun kinderen voor hen zullen zorgen als ze oud en hulpbehoevend zijn. Zelf woonden ze ver van ‘thuis’ en konden niet anders dan financieel zorgen voor de generatie voor hen.
De generatie na hen is in Nederland opgegroeid, heeft ook Nederlandse verwachtingen over werken buitenshuis, onafhankelijkheid en zelfontplooiing.
Dat botst.

Jaren geleden ook zag ik een film over Nederlandse emigranten in Australie. Ze waren er oud geworden en met de ouderdom verdween de aangeleerde Engelse taal, kwamen de jeugdherinneringen en kinderliedjes weer boven. Er waren (en zijn misschien nog) speciale Nederlandstalige verzorgingstehuizen met medewerkers die de taal goed spreken. Is dat ook de toekomst voor onze Turkse, Marokkaanse, Chinese, Surinaamse, Antilliaanse ouderen?

Ja en nee is het antwoord zondagmiddag. Ja, ouderen moeten gaan wennen aan het idee van verzorgingshuizen en de voordelen boven bij je kinderen inwonen die misschien de hele dag werken en geen tijd voor je hebben. Onbekend maakt onbemind. Ja, in die huizen wordt taal belangrijk, de kennis van een tweede, later aangeleerde taal slijt snel. Nee, we willen geen ghetto’s, geen speciale instituten voor Turken of Marokkanen.
Maar wel misschien een gezamenlijke gang of huiskamer. In Weesp staat al jaren een verzorgingshuis met Amsterdams-Jordanese, Indische, Gooise en andere huiskamers zodat iedereen zich thuis kan voelen.

In de zaal waren ook vertegenwoordigers van woningbouwcorporaties, de gemeente en zorgprojecten. Iedereen is positief en welwillend. Maar het sleutelwoord is initiatief: mensen moeten zelf bepalen wat ze graag willen en initiatief nemen om het gerealiseerd te krijgen.
Voorlopig ligt het accent van de overheidsprojecten op het informeren en samenbrengen van zorg en ouderen, bijvoorbeeld in Kleurbekend.

Handen van oma

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: